Search

1.2 Czego potrzebujesz by pracować/żyć w Polsce?

 

Wstęp

Jeżeli jesteś europejskim pracownikiem i chciałbyś przyjechać do Polski, aby pracować, twój nowy pracodawca będzie nie musi się martwić czy Twój pobyt będzie legalny. Bowiem o pozwolenie nie muszą ubiegać się obywatele Szwajcarii, Unii Europejskiej (UE) oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Kraje należące do EOG:

Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy.

Kraje należące do Unii Europejskiej:

Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Węgry, Irlandia, Włochy, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Malta, Holandia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Hiszpania, Szwecja, Zjednoczone Królestwo.

Kraje UE i EOG

Ta sekcja wyjaśnia, jakie prawa mają obywatele krajów Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz ich rodziny, którzy przybywają do Polski aby żyć i pracować.

Obywatel Unii Europejskiej może wjechać na terytorium Polski na podstawie ważnego dokumentu potwierdzającego jego tożsamość i obywatelstwo.
Członek rodziny cudzoziemca – obywatela UE, niebędący obywatelem UE może wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ważnego dokumentu podróży oraz wizy.

W grudniu 2007 Polska podpisała układ z Schengen. Na terenie całej strefy Schengen nie obowiązuje kontrola paszportowa na granicach. Przekraczając granicę, należy mieć jednak ze sobą dowód tożsamości (dowód osobisty lub paszport).

Do państw układu z Schengen należą:
Austria, Belgia, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Islandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry Włochy.

W przypadku pozostałych państw, gdzie ruch wizowy nie został wzniesiony należy posiadać wizę oraz paszport.

W zależności od celu pobytu możesz przebywać w Polsce na podstawie:

  • ważnego paszportu, którego ważność przekracza co najmniej o 3 miesiące datę wyjazdu z Polski,
  • wizy pobytowej,
  • zezwolenia na pobyt czasowy,
  • zezwolenia na pobyt stały.


  • Lista państw do których obywatele mogą podróżować do Polski bez wiz – na okres 90 dni:

    Andora, Antigua i Barbuda, Argentyna, Australia, Austria, Bahamy, Barbados, Belgia, Brazylia, Brunei, Bułgaria, Chile, Chorwacja, Cypr, Czarnogóra (tylko posiadacze paszportów biometrycznych, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Gwatemala, Hiszpania, Honduras, Hong-Kong, Irlandia, Islandia, Izrael, Japonia, Kanada, Korea Płd., Kostaryka, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia (posiadacze paszportów biometrycznych), Makao (specjalny Region Administracyjny ChRL), Malezja, Malta, Mauritius, Meksyk, Monako, Niderlandy, Niemcy, Nikaragua, Norwegia, Nowa Zelandia, Panama, Paragwaj, Portugalia, Rumunia, Salwador, Saint Kitts and Nevis, San Marino, Serbia (tylko posiadacze kart biometrycznych), Seszele, Singapur, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Urugwaj, USA, Watykan, Wenezuela, Węgry, Włochy, Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

    Wiza jest obowiązkowa dla obywateli Rosji, Ukrainy i Białorusi.

    Wiza

    Wizę zamieszcza się w dokumencie podróży – paszporcie jeżeli okres jego ważności przekracza co najmniej o 3 miesiące termin, w którym musi nastąpić wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy.
    Okres pobytu na podstawie wizy wynosi:

  • 3 m-ce w okresie 6 m-cy – wiza krótkoterminowa licząc od dnia pierwszego wjazdu
  • 1 rok – wiza długoterminowa
  • Okres pobytu na podstawie przedłużonej wizy nie może przekroczyć okresu pobytu przewidzianego dla wizy krótkoterminowej lub długoterminowej.

  • Twoja Rodzina

    Zgodnie z prawem na terenie Polski mogą żyć i mieszkać:

  • członkowie Twojej rodziny, którzy posiadają zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski
  • Za członka rodziny cudzoziemca uważa się:

  • osobę pozostającą z nim w związku małżeńskim uznawanym przez prawo
    Rzeczypospolitej Polskiej,
  • małoletnie dziecko tego cudzoziemca i osoby pozostającej z nim w związku
    małżeńskim uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej, w tym także
    dziecko przysposobione,
  • małoletnie dziecko tego cudzoziemca, w tym także przysposobione, pozostające
    na jego utrzymaniu, nad którym cudzoziemiec sprawuje faktycznie
    władzę rodzicielską,
  • małoletnie dziecko osoby, o której mowa w pkt 1, w tym także przysposobione,
    pozostające na jej utrzymaniu, nad którym sprawuje ona faktycznie
    władzę rodzicielską.
  • Jeżeli jesteś studentem musisz posiadać:

  • wizę lub kartę pobytu albo inny dokument uprawniający do pobytu na terytorium Polski,
  • zaświadczenie lekarskie, stwierdzające brak przeciwwskazań do podjęcia kształcenia na obranym kierunku i formie kształcenia
  • polisę ubezpieczeniową na wypadek choroby lub następstw nieszczęśliwych wypadków na okres kształcenia w Polsce albo Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego lub przystąpią do ubezpieczenia w Narodowym Funduszu Zdrowia niezwłocznie po rozpoczęciu kształcenia.

  • Zatrudnienie

    Obywatele Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego większości przypadków mogą podejmować zatrudnienie w Polsce bez konieczności uzyskiwania zezwoleń.

    Pracodawcy chcący zatrudnić pracowników z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej albo nieposiadającymi umowy o swobodnym przepływie pracowników muszą uzyskać zezwolenie wydawane przez wojewodę właściwego dla ich siedziby.
    Obywatele państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego w celu podjęcia pracy w Polsce, muszą uzyskać wizę pobytową (krajową lub jednolitą): w celu wykonywania pracy lub w celu naukowym, szkoleniowym, dydaktycznym.

    Jakich dokumentów potrzebuje Twój pracodawca?
    Pracodawca, aby uzyskać zezwolenie na zatrudnienie obywatela innego kraju potrzebuje:

  • kserokopię wszystkich zapisanych stron Twojego paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego Twoją tożsamość (w przypadku gdy jesteś obywatelem państw członkowskich UE)
  • wizy o symbolu D wydanej w celu wykonywania pracy, decyzji zezwalającej na zamieszkanie na czas oznaczony w RP, karty pobytu lub zezwolenia do wglądu wraz z kserokopią (w przypadku posiadania)
  • dokumenty potwierdzające Twoje kwalifikacje zawodowe (np. dyplom ukończenia szkoły) lub doświadczenie zawodowe (np. świadectwo, opinia z miejsca poprzedniej pracy); tłumaczenie dokonane na język polski przez tłumacza przysięgłego
  • oświadczenie, że posługujesz się językiem polskim w stopniu komunikatywnym, lub dokument zaświadczający ukończenie kursu języka polskiego
  • potwierdzenie Twojego zameldowania na pobyt czasowy w Polsce
  • zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego o Twojej niekaralności na terytorium Polski
  • Dodatkowo, niezależnie od zezwoleń na pracę każdy cudzoziemiec, który chce pozostać w Polsce dłużej niż 3 miesiące potrzebuje zezwolenia na pobyt. Dotyczy to również obywateli UE.

    Rejestracja pracowników

    Po przyjeździe na teren Polski jako obywatel Unii Europejskiej zobowiązany jesteś do zameldowania się na pobyt czasowy w urzędzie miasta lub gminy, pod adresem, w którym przebywasz w ciągu czterdziestu ośmiu godzin od chwili przybycia.

    Natomiast pobyt do 90 dni, poza obowiązkiem dokonania meldunku, nie wymaga żadnych dodatkowych formalności, związanych z legalizacją pobytu.
    Gdy przebywasz na terytorium Polski dłużej niż 90 dni, konieczne jest zarejestrowanie tego pobytu.
    Jesteś zobowiązany do złożenia wniosku we właściwym urzędzie wojewódzkim, najpóźniej w następnym dniu po upływie 3 miesięcy od daty wjazdu do Polski.

    Wniosek taki powinien być wypełniony w języku polskim. Do wniosku należy dołączyć: dokument potwierdzający tożsamość i obywatelstwo.

    Rejestracji dokonuje się w wydziale ds. cudzoziemców właściwego urzędu wojewódzkiego.

    Kto jest zwolniony z rejestracji?
    Wykonywanie pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne m.in. w przypadku cudzoziemców:

  • prowadzących szkolenia, biorących udział w stażach zawodowych, pełniących funkcje doradcze, nadzorcze lub wymagające szczególnych kwalifikacji i umiejętności w programach realizowanych w ramach działań Unii Europejskiej lub innych międzynarodowych programach pomocowych, także w oparciu o pożyczki zaciągnięte przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej,
  • w stosunku do których umowy i porozumienia międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, dopuszczają wykonywanie pracy bez zezwolenia na pracę,
  • będących nauczycielami języków obcych lub prowadzących zajęcia w językach obcych,
  • będących stałymi korespondentami zagranicznych środków masowego przekazu, którym została przyznana, na wniosek redaktora naczelnego zagranicznej redakcji lub agencji, akredytacja ministra właściwego do spraw zagranicznych, jednak tylko w zakresie zawodowej działalności dziennikarskiej wykonywanej na rzecz tej redakcji lub agencji,
  • wykonujących indywidualnie lub w zespołach, trwające do 30 dni w roku kalendarzowym usługi artystyczne,
  • wygłaszających, do 30 dni w roku kalendarzowym, okazjonalne wykłady, referaty lub prezentacje o szczególnej wartości naukowej lub artystycznej, jeżeli zachowują miejsce stałego pobytu za granicą,
  • delegowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez pracodawcę zagranicznego, jeżeli zachowują oni miejsce stałego pobytu za granicą, na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, w celu:
  • wykonywania prac montażowych, konserwacyjnych lub naprawy, dostarczonych kompletnych technologicznie urządzeń, konstrukcji, maszyn lub innego sprzętu, jeżeli pracodawca zagraniczny jest ich producentem,
  • dokonania odbioru zamówionych urządzeń, maszyn, innego sprzętu lub części, wykonanych przez przedsiębiorcę polskiego,
  • przeszkolenia pracowników pracodawcy polskiego będącego odbiorcą urządzeń, konstrukcji, maszyn lub innego sprzętu,
  • montażu i demontażu stoisk targowych, jak i opieki nad nimi, jeżeli wystawcą jest pracodawca zagraniczny, który deleguje ich w tym celu,

  • Zezwolenie na osiedlenie się

    Zezwolenie na osiedlenie się udzielane jest:
    1. Cudzoziemcowi, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki:

  • wykaże istnienie trwałych więzów rodzinnych lub ekonomicznych wiążących go z Rzeczpospolitą Polską,
  • ma zapewnione w Rzeczypospolitej Polskiej mieszkanie i utrzymanie,
  • bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
  • co najmniej przez 5 lat na podstawie wiz, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony lub w związku z posiadaniem statusu uchodźcy lub
  • przez okres 3 lat na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w celu połączenia z rodziną
  • 2. cudzoziemcowi nie spełniającemu łącznie warunków wymienionych w pkt.1, który bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony lub zgody na pobyt tolerowany przez okres nie krótszy niż 10 lat, a posiadając status uchodźcy 8 lat
    3. małoletniemu dziecku cudzoziemca urodzonemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli co najmniej jeden z przedstawicieli ustawowych posiadał w dniu jego urodzenia zezwolenie na osiedlenie się
    4. cudzoziemcowi, który zawarł związek małżeński z obywatelem polskim, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i od dnia zawarcia związku małżeńskiego upłynęły co najmniej 3 lata
    5. dziecku obywatela polskiego pozostającego pod jego władzą rodzicielską

    Zezwolenie na zamieszkanie na czas określony
    Aby uzyskać zezwolenie na zamieszkanie na czas określony, trzeba wykazać, że zachodzą okoliczności, które uzasadniają zamieszkanie na terytorium RP dłużej niż 3 miesiące.

    Okolicznościami takimi są:
    • prowadzenie działalności gospodarczej korzystnej dla gospodarki narodowej,
    • kontynuowanie przez cudzoziemca o uznanym dorobku artystycznym twórczości na terytorium RP,
    • udział w szkoleniach i stażach zawodowych realizowanych w ramach programów Unii Europejskiej,
    • zawarcie związku z obywatelem polskim albo cudzoziemcem posiadającym zezwolenie na osiedlenie się,
    • zamiar wspólnego zamieszkiwania członków rodziny z pracownikiem migrującym, o którym mowa w Europejskiej Karcie Społecznej.

    Zameldowanie

    Przy zameldowaniu cudzoziemca na pobyt czasowy do 3 miesięcy, obowiązku meldunkowego należy dokonać w obecności najemcy lub właściciela lokalu, legitymującego się stosownym tytułem prawnym do lokalu oraz dokumentem stwierdzającym tożsamość.
    Z wymaganych dokumentów osoby meldującej się potrzebne są paszport, karta pobytu, wiza lub zezwolenie na pobyt.

    Pobyt Stały (obywatele UE i EOG)

    Jeżeli jesteś obywatelem UE, to po upływie 5 lat nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski nabywasz prawo stałego pobytu.

    Członek rodziny niebędący obywatelem UE nabywa prawo stałego pobytu po upływie 5 lat nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski wraz z obywatelem UE.
    Wniosek o zarejestrowanie pobytu znajdziesz tutaj: http://www.bialystok.uw.gov.pl/NR/rdonlyres/F28D54A5-2246-4196-9307-B7F13D9305FE/0/wniosekozarejestrowaniepobytu.pdf

    Wymagane dokumenty:

  • wniosek o zarejestrowanie pobytu wypełniony w języku polskim (zdecydowanie usprawni postępowanie dołączenie do wniosku 3 kserokopii wniosku):
  • kserokopia dokumentu podróży albo innego dokumentu potwierdzającego tożsamość i obywatelstwo (zdecydowanie usprawni postępowanie dołączenie 3 kserokopii),
  • potwierdzenie zameldowania czasowego
  • Pobyt uważa się za nieprzerwany, w przypadku gdy przerwy w nim nie przekroczyły łącznie 6 miesięcy w roku.


    Pobyt Stały

    (obywatele spoza UE i EOG)
    Decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.
    Dokumentem potwierdzającym uzyskanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE jest karta pobytu.


    Karta Pobytu

    Karta pobytu potwierdza tożsamość cudzoziemca podczas jego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz uprawnia, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy.
    Kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, który uzyskał:

  • zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony,
  • zezwolenie na osiedlenie się,
  • zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE,
  • status uchodźcy,
  • zgodę na pobyt tolerowany.
  • Kartę pobytu wydaje wojewoda, który wydał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE.

    Cudzoziemiec zobowiązany jest odebrać kartę pobytu osobiście. W przypadku małoletniego poniżej 13. roku życia kartę pobytu odbiera przedstawiciel ustawowy lub kurator.

    Okres ważności karty pobytu
    Karta pobytu wydana cudzoziemcowi, który uzyskał:
    1) zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, jest ważna przez okres tego zezwolenia,
    2) zezwolenie na osiedlenie się, jest ważna 10 lat,
    3) zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE, jest ważna pięć lat.

    Obywatelstwo Polskie

    Zamieszkując w Polsce, na podstawie zezwolenia na osiedlenie się – przez co najmniej 5 lat prawo ubiegać się o polskie obywatelstwo.
    Pozostając w związku małżeńskim z osobą posiadającą obywatelstwo polskie (co najmniej 3 lata), nabywasz obywatelstwo wówczas jeżeli:

  • w terminie 6 miesięcy od dnia uzyskania zezwolenia na osiedlenie się
  • albo 3 lat i 6 miesięcy od dnia zawarcia związku małżeńskiego z osobą posiadającą obywatelstwo polskie
    złożysz odpowiednie oświadczenie przed właściwym organem i organ ten wyda decyzję o przyjęciu oświadczenia.

  • Wnioski możesz składać w:

  • Urzędzie wojewódzkim,
  • Wydziale Spraw Obywatelskich i Migracji
  • Obywatelstwo nadaje Prezydent RP.

    Opieka zdrowotna

    Jeżeli posiadasz Kartę Polaka, możesz korzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych w stanach nagłych.

    Mieszkając na terenie Polski możesz dobrowolnie ubezpieczyć się w Narodowym Funduszu Zdrowia (NFZ). Dotyczy to osób, które:

  • posiadają obywatelstwo państw członkowskich Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)
  • przebywają w Polsce na postawie: wizy uprawniającej do podjęcia pracy, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub osoby, które uzyskały status uchodźcy nadany w Polsce lub ochronę uzupełniającą albo korzystające z ochrony czasowej na jej terytorium;
  • są studentami i uczestnikami studiów doktoranckich studiujących w Polsce oraz absolwentów, którzy odbywają w Polsce obowiązkowy staż i nie posiadający obywatelstwa państwa członkowskiego Unii Europejskie lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
  • osoby odbywające staż adaptacyjny.

  • Ubezpieczenia społeczne i zdrowotne

    Obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają wszystkie osoby, które na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej są m.in.: pracownikami, zleceniobiorcami, osobami prowadzącymi pozarolnicza działalność gospodarczą3. Objęcie polskimi ubezpieczeniami nie jest więc uzależnione od posiadanego obywatelstwa, miejsca zamieszkania, pobytu itp.
    Zasady opłacania składek:
    - na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy wymiaru;
    - na ubezpieczenie rentowe – 6,00% podstawy wymiaru;
    - na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% podstawy wymiaru.

    Podatki

    Jeżeli Twoim miejscem zamieszkania jest Polska, wszystkie Twoje przychody są opodatkowane w RP.
    Dotyczy to osób, które posiadają w Polsce centrum interesów osobistych lub gospodarczych lub przebywają w naszym kraju dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.


    change text size

  • A A A
  • Sub Pages